Borçla İlgili Ata Sözleri Deyimler ve Açıklamaları

İçinde borç kelimesi geçen, borçlanmak ile ilgili atasözleri, deyimler ve anlamları. Borç hakkında atasözleri deyimler ve açıklamaları.

ATASÖZLERİ

*** aç kalmak, borçlu olmaktan iyidir
sözünün eri olana, borcunu ödeyememek aç kalmaktan daha ağır gelir.

*** ağa borç eder, uşak harç
ağa para sıkıntısı içinde olup borç etse de uşak, bunu anlamaz ve bol harcamayı sürdürür.

*** alacakla verecek (borç) ödenmez
bir yerden alacağınız parayla başka bir yere olan borcunuzu kapatamazsınız.

*** Allah’a bir can borcu var
Allah’a vereceği canından başka hiç kimseye bir borcu yok.

*** arpacıya borç eden ahırını tez satar
bir iş borçla sağlıklı bir biçimde yürütülemez.

*** bayramda borç ödeyene ramazan ağır (kısa) gelir
vadesi yaklaşan bir borcu ödemek zorunda olan kimseye günler çok çabuk geçer.

*** bey aşı borç, düğün aşı ödünç
beyin sofrasında ağırlanan kimsenin karşılık olarak beye ziyafet vermesi kolay olmadığından bu bir borç olarak kalır; düğün aşı yiyen de günün birinde kendisinin yapacağı düğüne önceden gittiği düğün sahibini çağırır böylece borcun altından kalkmış olur.

*** bin tasa bir borç ödemez
borçlu ne denli üzülürse üzülsün borç sıkıntısından kurtulamaz.

*** borcun iyisi vermek, derdin iyisi ölmek
borçlu ve dertli bir biçimde yaşanılmaz; borçtan kurtulmanın yolu onu vermek, onulmaz dertten kurtulmanın çıkar yolu ise ölmektir.

*** borcun yoksa kefil ol, işin yoksa şahit ol
tanıklık boş oturan kimselerin, kefillik ise parası çok olan kimselerin işidir.

*** borç iyi güne kalmaz
borcu ilk fırsatta ödemek gerekir.

*** borç ödemekle (vermekle), yol yürümekle tükenir
birden ödenemeyen bir borç azar azar verilerek ödenebilir.

*** borç ödenir, kira ödenmez
kiracı olmaktansa, borca girip ev sahibi olmak daha iyidir.

*** borç uzayınca kalır, dert uzayınca alır
borç zamanında ödenmezse borçluluk duygusu gevşer, hastalık uzun süreli olursa ölüme yol açar.

*** borç vermekle, düşman vurmakla
borç vermekle, düşman vurmakla yok edilir.

*** borç yiğidin kamçısıdır
borç, kişiyi daha çok çalışmaya zorlar.

*** borç yiyen kesesinden yer
borçla alışveriş yapan, aldıklarının parasını hemen ödemese de günün birinde mutlaka ödeyecektir.

*** borçlu ölmez, benzi sararır
borç kişiyi öldürmez ancak hasta edecek kadar üzer.

*** borçlunun dili kısa gerek
borcu olan kimse, alacaklısına karşı ileri geri konuşmamalı, aşağıdan almalıdır.

*** borçlunun duacısı alacaklısıdır
borçlunun ölmemesi ve para kazanması için en çok dua eden alacaklısıdır.

*** borçlunun yalımı alçak olur
borçlu, özellikle alacaklısının yanında göğsünü gere gere gezemez, suçlu gibi durur.

*** borçsuz çoban yoksul beyden yeğdir
yoksulluk ve sıkıntı içinde olup da bey adı taşımaktansa borçsuz ve sıkıntısız bir çoban olmak daha iyidir.

*** borçtan korkan kapısını büyük açmaz (küçük açar)
borçlanmak istemeyen fazla açılmaz, giderlerini kısar, kendi durumuna uygun bir yaşama yolu tutar.

*** derdin yoksa söylen, borcun yoksa evlen
derdi olmayan kimse önemsiz şeyleri kendisine dert edinerek söylenir, borcu olmayan kimse de evlenirken birçok şey satın almak zorunda kaldığı için borçlanır.

*** dilenciye borçlu olma, ya düğünde ister ya bayramda
çıkarından başka bir şey düşünmeyen kimse ile ilişki kurma, seni nerede rahatsız edeceği belli olmaz.

*** hırsıza beyler de borçlu
zor kullanan kişilerin istediğini en güçlü kimseler bile verirler.

*** komşu ekmeği komşuya borçtur
komşunuz size bir ikramda bulunur, bir şey armağan ederse siz de ona ikramda bulunmalı, armağan vermelisiniz.

*** paran çoksa (borcun yoksa) kefil ol, işin yoksa şahit ol
tanıklık boş oturan kimselerin, kefillik ise parası çok olan kimselerin işidir.

*** selam verdik, borçlu çıktık
küçük bir ilgi gösterdik, üzerimize büyük bir iş yüklendik.

*** veresiye (borca) şarap içen, iki kez (kere) sarhoş olur
veresiye alışveriş eden iki kez sarsılır; malı aldığı zaman bir süre sonra para ödemenin üzüntüsünü çeker, ödeme zamanı gelince de karşılıksız ödeme yapıyormuş gibi sıkılır.

*** yatanın yürüyene borcu var
1) çalışmayanın sürekli olarak çalışana borcu vardır; 2) çalışmayarak bir şeyden yararlanan kişi, bu kolaylığı, çalışıp o şeyi meydana getirene borçludur.

*** yol yürümekle, borç ödemekle (vermekle) (tükenir) (biter)
birden ödenemeyen bir borç azar azar verilerek ödenebilir.

*** zora, beylerin borcu var
zor kullanan kişilerin istediğini en güçlü kimseler bile verirler.

DEYİMLER

*** (birine) borçlu bulunmak (olmak)
borçlu duruma düşmek: “Dehasını, geçirdiği sara nöbetlerinin şokuna borçlu bulunuyordu.” -H. Taner. “Fakat ben bu ağırlığı o kadar az yükleneceğim ki söylemeye borçlu olduğumdan bir adım ileri geçmeyeceğim.” -N. F. Kısakürek.

*** borca almak
veresiye almak.

*** borca batmak
çok borçlu olmak: “Şevket ölesiye çalışmak pahasına acaba bu korkunç masrafı karşılayacak kadar para kazanıyor mu idi yoksa çocukcağız borca mı batıyordu?” -R. N. Güntekin.

*** borca girmek
borçlanmak, borç para almak.

*** borcunu bilmek
1) bir şey yapmayı yerine getirilmesi gereken bir iş olarak değerlendirmek; 2) borcunu zamanında öder olmak.

*** borcunu kapatmak
borcunu ödeyip bitirmek.

*** borç almak
daha sonra ödemek üzere birinden para veya bir şey almak: “On beş lira borç aldıktan sonra eve döndüm.” -H. E. Adıvar.

*** borç altına girmek
borç para almak.

*** borç bini aşmak
borç, altından kalkılamayacak duruma gelmek.

*** borç etmek (yapmak)
borçlanmak: “Altlarında şilte, dolaplarında eşya kalmadı ama kimseye de borç yapmadılar.” -P. Safa. “Babasından bir şey koparamadığı zaman borç ediyor, sonra ona ödetiyordu.” -H. R. Gürpınar.

*** borç gırtlağına çıkmak
borca batmak.

*** borç harç etmek
sürekli borç alıp vermek: “Hazır param var biraz, biliyorsun. Yetmezse borç harç ederim.” -N. Hikmet.

*** borç yemek
borçla geçinmek.

*** borçlu çıkmak
görülen hesapta vereceği kalmak: “Para muamelelerinden borçlu çıkmıştı.” -Y. K. Beyatlı.

*** hayatını (birine) borçlu olmak
1) biri tarafından ölümden kurtarılmış olmak; 2) birinin yaşamı bir başkasının desteği ile sağlanmış olmak: Bu hayatımı ağabeyime borçluyum.

Paylaşım
  • 1
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
    1
    Share

Sevebilirsin...

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.