Biyografi Nedir, Biyografi Özellikleri Nelerdir?

Biyografi Nedir, Biyografi Özellikleri Nelerdir?

17 Nisan 2021 0 Yazar: Mernuş Dündar

Şimdi ki yazımızda değineceğimiz konulardan biri olan bir insanın yaşamındaki olayların belirli bir sıraya göre anlatıldığı edebiyat türü olan biyografi hakkında bilgi vereceğiz. Peki biyografi nedir, biyografi özellikleri hakkında sizlere en ayrıntılı bilgileri vermek adına sizlere bu yazıyı hazırladık.

Biyografi Nasıl Yazılır?

Biyografi Nedir?

Biyografi türü genel hatlarıyla tanınmış bir kişinin hayatını ortaya koyan yazı türüdür. Biyografiye konu olan kişi spor, siyaset, din, edebiyat ya da başka herhangi bir sektörden bir kişi olabilir. Biyografisi yazılacak olan kişilerin ortak özelliği ise boy gösterdikleri sektörlerde tanınmış kişiler olmasıdır.

Tür olarak gerçekliğe dayanan biyografi, kurgusal olamaz. Bütünüyle bireyin hayatındaki gerçekliği konu edinir. Kişinin iş yaşamındaki başarısı, özel hayatı ve benimsediği değerler biyografinin içeriğinde yer edinir. Biyografide kronolojik sıra takip edilebilir, sade ve açık bir dil kullanılır. Biyografide anlatıcı hayali bir kişi değil, yazarın kendisidir.

Biyografi Nasıl Yazılır?

Biyografi; makale, öykü, roman, otobiyografi gibi bir yazı çeşididir ve kendi içinde kuralları vardır. Bu kurallar biyografiyi diğer yazım çeşitlerinden ayırır. Biyografinin temel kuralı tanınmış, merak edilen birinin hayatını konu edinmesidir. Eğer bir biyografi yazmak istiyorsanız önce kimin hayatını yazacağınızı bulmalısınız. Biyografilerde öyküleştirme veya kurgu yoktur.

Hayatı anlatılacak kişinin yaşadıkları; dosdoğru, abartısız ve yanlışlık olmadan anlatılmalıdır. Yani biyografisi yazılan kişinin, yazım esnasında hayatına eklemeler yapılamaz. Ne yaşadıysa kâğıda o aktarılır. Biyografisi yazılan kişiler hemen hemen her alandan olabilir. Ancak bulundukları alanda sivrilen, yaptıkları işlerle geniş kitleler tarafından akılda kalınan kişiler olur. Mesela bir futbolcunun biyografisi yazılabilir. Ama bu futbolcu akılda kalan, döneminde yıldız olmuş bir futbolcu olmalıdır.

Biyografiler konularını doğrudan kişilerden alır ve kişinin yaşam öyküleri anlatılır. Bu anlatının temelde ilgilendiği; hayattaki başarıları, özel hayatı, mesleki kariyeri ve değerleridir. Biyografiler bu konular üzerine şekillenir. Bu temelden bakıldığı zaman biyografiyi diğer yazım türlerinden ayıran temel özellik gerçeğe dayalı olmasıdır.

Biyografi dışında diğer yazım türleri genellikle kurgusaldır. Sadece bazı yazılar biyografik özellikler barındırır. Örneğin bir öykü yazarı, tanınmış bir kişinin hayatını örnek alarak bir öykü yazabilir. Bu yazı içerisinde öyküleştirme ve kurgu barındırdığı için biyografi olmaz. Ancak içerisinde biyografik özellikler barındırıyor denilebilir.

Biyografi Özellikleri Nelerdir?

  • Biyografide amaç, söz konusu kişiyi tüm yönleriyle tanıtmaktır.
  • Biyografilerde anlatılan kişinin özellikle hayatı, eserleri, kişiliği, görüşleri konu edilir.
  • Biyografide kişinin nerede doğduğu, çocukluğunun nasıl bir ortamda geçtiği, öğrenim hayatı, yaptığı işler, çalıştığı yerler, kişiliği, huy ve karakteri, davranış özellikleri, başarılı olduğu alanlar, eserleri, ürünleri anlatılır.
  • Belgelere ve örneklere dayandırılarak hazırlanan biyografiler sanat ve meslek alanındaki tarihçiler için önemli kaynaklardır.
  • Biyografiler belgesel nitelikte olup gelecek kuşaklara önemli bilgilerin, tecrübelerin, örneklerin, görüşlerin aktarıldığı kaynaklardır.

Türk Edebiyatında Biyografi Hakkında Bilgiler

Divan edebiyatında şairleri anlatan eserlere ‘tezkire” denirdi. Çağatay yazarlarından Ali Şir Nevai 16. yüzyılda “Mecâlis’ün-Nefâis” adlı eseriyle Türk edebiyatında ilk biyografi örneğini vermiştir.

Ünlü kişilerin hayatlarını konu alan, bunları roman tarzında işleyen edebî yazılara “biyografik roman” denir. Biyografik romanlar da Türk edebiyatında önemli bir yer tutmaktadır. Bazı sanatçılar romanlarını biyografi tarzında yazmışlardır. Mehmet Emin Erişilgil’in “Bir Fikir Adamının Romanı: Ziya Gökalp”, “Bir İslâm Şairinin Romanı: Mehmet Akif”; Tahir Alangu’nun “Ülkücü Bir Yazarın Romanı: Ömer Seyfettin”; Oğuz Atay’ın “Bir Bilim Adamının Romanı: Mustafa İnan’ adlı eserleri biyografik romana örnek gösterilebilir.

Biyografi Nasıl Yazılır?

Performans/Proje Ödevleri;

Spread the love
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •