Deneme Nedir, Deneme Özellikleri Nelerdir?

Deneme Nedir, Deneme Özellikleri Nelerdir?

21 Nisan 2021 0 Yazar: Mernuş Dündar

Şimdi ki yazımızda değineceğimiz konulardan biri olan yazarın belli bir konuya ilişkin kişisel duygu ve düşüncelerini anlattığı metinler olan deneme hakkında bilgi vereceğiz. Peki deneme nedir, deneme özellikleri hakkında sizlere en ayrıntılı bilgileri vermek adına sizlere bu yazıyı hazırladık.

Deneme Özellikleri Nelerdir?

Deneme Nedir?

Bir yazarın kendi isteğine göre seçtiği herhangi bir konuda kesin yargılara varmadan, kişisel düşüncelerini kendi kendisiyle konuşuyormuş havası taşıyan bir üslupla kaleme aldığı yazılara “deneme” denir. Deneme, yazarın gözlemlediği ya da yaşadığı olay, olgu, durum ve izlediği varlıklarla ya da herhangi bir kavramla ilgili izlenimlerinin belli bir plana bağlı kalmayarak, tamamen kendi kişisel görüşüyle serbestçe yazıya döktüğü kısa metinlerdir. Deneme yazarı öne sürdüğü düşünceyi doğrulama, ispatlama, kanıtlama kaygısı taşımaz. Denemenin inandırıcılığı, ele alınan konunun içtenlikle anlatılmasından kaynaklanır.

Deneme tür ve üslup olarak pek çok türe yaklaşır. Bu yüzden de yazılması en zor olan türlerdendir. Belki de adı bu yüzden denemedir. Deneme yazarken paylaşımcı ve samimi bir üslup kullanırken sohbete, düşünmemizi ortaya koyarken fıkraya, duygularımızı ortaya koyarken eleştiriye yaklaşma riski her zaman vardır.

Deneme Özellikleri Nelerdir?

  1. Yazar, herhangi bir kanıyı ispatlama gereği duymaz, kendi seçtiği bir konuda, dilediği şekilde deneme yazabilir,
  2. Yazarın okuyucuya iletmek istediği fikir bilimsellikten uzaktır,
  3. Yazar herhangi bir amaç gütmeden, konuyu yalnızca etkileyici bir üslupla anlatır,
  4. Toplumu ve insanlığı ilgilendiren her konu deneme yazısı olabilir,
  5. Denemede önemli olan bir sonuca ulaşmak değildir. Deneme yazılarının inandırıcılığı kanıtlara, ispatlara ya da belgelere dayanmadan sadece yazarın samimiyeti ile gelir,
  6. Yazar, konuyu kendisiyle konuşurmuşçasına ele alır,
  7. Makaleler gibi denemelerde düşünce planlı yazılır. Fakat makaleden daha kısa tutulur,
  8. Denemelerde kişinin düşünceleri, fikirleri ve duyguları ön plandadır.

Türk Edebiyatında İlk Denemeler

  • Ahmet Haşim’in Bize Göre (1928), Gurebahanei Laklakan (1928);
  • Ahmet Rasim’in Eşkâl-i Zaman (1918) ve pek çok yazısı;
  • Mahmut Sadık’ın Takvimden Yapraklar (1912);
  • Refik Halit Karay’ın Bir Avuç Saçma (1939), Bir İçim Su (1931), İlk Adım (1941), Üç
  • Nesil Üç Hayat (1943), Makyajlı Kadın (1943), Tanrıya Şikâyet (1944);
  • Falih Rıfkı Atay’ın Eski Saat (1933), Niçin Kurtulmak (1953), Çile (1955), İnanç (1965),
  • Pazar Konuşmaları (1966), Kurtuluş (1966), Bayrak (1970) gibi kitaplarını saymak mümkündür.

Deneme Özellikleri Nelerdir?

Performans/Proje Ödevleri;

Spread the love
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •