ÖLÇÜM ALETLERİ NELERDİR?ESKİ VE YENİ ÖLÇÜM ALETLERİ HANGİLERİDİR?

ÖLÇÜM ALETLERİ NELERDİR?ESKİ VE YENİ ÖLÇÜM ALETLERİ HANGİLERİDİR?

19 Mart 2015 4 Yazar: Mernuş Dündar

Mezura:Metraj ölçme amaçlı bir alet.
şerit metre:
terazi: bir cismin üzerindeki yerçekimi etkisinden yararlanarak o cismin kütlesinin belirlenmesinde kullanılan bir ölçüm cihazıdır.
açıölçer: açıları ölçmeye yarayan aygıttır.
… g> : birbirine üstten eklenmiş iki koldan meydana gelen, çember çizmeye ve küçük mesafeleri ölçmeye yarayan alet.
cetvel: doğru çizgileri çizmeye yarayan, dereceli veya derecesiz, tahtadan, plastikten, madenden yapılmış araç, çizgilik ve liste, çizelge anlamlarına gelmektedir.
lazerli ölçüm aletleri: lazer ışı yardımıyla mesafe ölçmeye yarayan dijital ekranlı ölçü aleti.
termometre:sıcaklığı ölçmek için kullanılan alet.                                                                                               kumpas: İki çenesi arasında kalan kısmı ölçen, sürgülü bir alettir.
pedometre: adım ölçen alet olarak tanımlanabilir.
pistole: kağıt üzerine tasarım yaparken vektörel (doğrusal eğri) çizmek için kullanılan, ölçü işaretsiz cetvel.
takeometre: bir arazinin yüz ölçümünü bulup planını yapmaya yarayan, dakika hassasiyetinde, yatay veya dikey açı ölçümleri yapan ölçü aleti.
radar: uzaktaki hedefleri mikrodalga yansıtma metodu ile tespit eden cihazdır.
ışık ölçer: ölçümü yapmaya yarayan her hangi bir aygıttır. İşleyimdeki (endüstrideki) uygulaması ile, ışıkölçer soğurma ve dağılma saptayan veya ölçen bir aygıttır.
barometre: atmosfer basıncını ölçmeye yarayan bir alet
hidrometre: sıvıların özgül ağırlığını ölçmeye yarayan alete verilen isimdir.
higrometre: havadaki nemi ölçmek için kullanılan bir araçtır.
galvanometre:elektrik akımındaki değişimin manyetik alan oluşturması prensibiyle çalışan bir tür test cihazıdır.
eğimölçer:dünyanın manyetik alanının yerel ufka göre derinliği ya da eğimi ölçülür.
makmetre: bir uçağın Mach (mak) sayısını (uçağın hızının sesin atmosferdeki hızına oranı) ölçmeye yarayan alet.
stackmat zamanlayıcısı: Rubik küpü, bardak sıralama gibi hıza dayalı zeka ve yetenek oyunlarında daha hassas ve doğru bir sıralama yapmak için kullanılan bir zaman ölçme cihazıdır.
sismograf:yer sarsıntılarının büyüklüğünü, süresini, merkezini, ve saatini saptamaya yarayan aygıta denir.
logometre: iki elektrik büyüklüğünün oranını ölçmeye yarayan cihaz.
avometre:akım (Amper), gerilim (Volt),direnç (Ohm) ve kısa devre ölçebilen elektronik alet.
tansiyon aleti:kan basıncının ölçülmesine yarayan bir araçtır.
venturimetre: akışkanların debisini ölçmekte kullanılan, iki ucu açık, kesiti ortasına doğru her iki ucundan da daralan ve ince bir tüp şeklinde olan bir ölçü aletidir.
durometre: bir materyalin üzerine çentik atılmasına gösterdiği dirence göre sertliğinin ölçülmesine dayalı bir metoddur.
sekstant: denizlerde gemicilerin, bulundukları yerin enlem ve boylamların belirlenmesi amacıyla, güneşle ufuk düzlemi arasındaki açısal mesafeyi ölçen optik seyir cihazı.
frekans ölçer:Rezonans boşluğu kullanılarak frekans ölçümü yapma prensibiyle çalışır.
fotometre: elektromanyetik spektrumun kızıl ötesi, görünür ışık ve mor ötesi bölgeleri (bu üçüne kısaca optik bölge de denilir) içinde kalan radyasyonun enerji ölçümü ve/veya renk belirlemesinde kullanılan ölçü aleti için genel isimdir.
girişim ölçer: ışığın girişim özelliğinden faydalanılarak çok küçük mesafelerin ve maddelerinin kırılma indislerinin ölçümünde ve saydam cisimlerin yüzeylerinin düzgünlüğünün kontrolünde kullanılan bir ölçü aletidir.
kalorimetre: bir nicelik olarak ısıyı ölçen aygıttır. Kalorimetri ise “ısı ölçüm bilimi” ve “ısı ölçümü” için kullanılır.
çiftölçer: kuvvet çiftlerini ya kendisine eşit, ancak karşıt yönde ve bilinen bir kuvvet çifti (karşılaştırma yöntemi) ya da değişken ve ölçülebilir bir büyüklükle doğru orantılı bir kuvvet çifti uygulayarak (uzanım yöntemi) ölçmede kullanılan aygıt.
polarimetre: maddelerin optikçe aktifliklerini ölçen cihazdır.
radyometre:ortamdaki, ışık şiddetini ölçer.
tansiyometre:toprağın su (nem) içeriğinin dolaylı bir ölçümü olan toprak suyu gerilimini belirlemek için kullanılan bir aygıttır.
magnometre: Manyetik alanın yoğunluğunu ölçmeye yarayan bir araçtır.
altimetre: deniz seviyesine göre bir yerin yüksekliğini ölçebilen özel bir barometre. Barometreler basıncı mm civa olarak göstermelerine mukabil; altimetre, yüksekliği doğrudan doğruya metre cinsinden gösterir.
dozölçer: nükleer ışınım altında kalmışlık derecesini ölçen aygıt.
anemometre: rüzgar/hava hızını ölçen alettir. Havalandırma sistemlerinde ve Meteoroloji istasyonlarında kullanılır.
akışmetre:gaz, sıvı ve buhar gibi akışkanlığı olan ve bir tesisat üzerinden geçen maddeleri, “birim miktar / birim zaman” cinsinden, mekanik ya da elektronik olarak ölçen cihazdır.
multimetre:cihazlardaki akım ve gerilimi ölçmeye yarayan alet.
ampermetre: bir iletkenden geçen elektrik akımının şiddetini ölçen alet.
voltmetre:devrenin herhangi iki noktası arasındaki potansiyel farkını (gerilimi) ölçmek için kullanılan araç.

Akim, gerilim, direnç aynı ölçü aleti tarafindan ölçülebiliyorsa bu ölçü aletine avometre, bu üç ölçümün haricinde başka özellikleri de bulunan ölçü aletine multimetre denir.
Yeni Ölçü Aletlerinin Sınıflandırılması
*Analog Ölçü Aletleri
*Dijital Ölçü Aletleri
*Kaydedici Ölçü Aletleri
*Toplayici Ölçü Aletleri

1. Analog Ölçü Aletleri
Analog ölçü aletleri ibreli ve kadranli aletlerdir. Kadran ölçülecek degere göre taksimatlandirilmistir. Analog ölçü aletlerinin genel özelligi sürekli degisim gösteren büyüklüklerin ölçümünde sagladigi kolayliktir.

2. Dijital Ölçü Aletleri
Sayisal ölçü aletleridir. Yani ölçülmek istenen büyüklügü ekranda rakamlarla gösterirler.

3. Kaydedici Ölçü Aletleri
Ölçtükleri büyüklüge ait degerleri sürekli hareket eden bir kagida kaydeden aletlerdir. Örnegin depremlerin büyüklüklerini gösteren kayit cihazları, kalp atislarıni kaydeden elektrokardiyograf, meteorolojide havanin isisini, nemini, basincini gösteren kayit cihazları, yalan makineleri.

4. Toplayici Ölçü Aletleri
Ölçtükleri büyüklükleri toplayarak kaydeden cihazlardir. Örnegin elektrik sayaçları.

Analog Ölçü Aletlerinin Avantajları
Ölçtükleri büyüklük ile baglantiya geçtikleri anda ibreleri sapar. Yani hizli çalisirlar. Daha basit yapili olmaları sebebiyle ucuzdurlar. Bakim ve onarimları kolaydir.

Analog Ölçü Aletlerinin Dezavantajları
*Kadran alani sinirli oldugu için gerektigi gibi taksimatlandirilma zorlugu vardir. Ibrenin gösterdigi deger %1-3 arasinda farkli olabilir.
*Ölçülen degerin okunmasindaki hassasıyet kisiden kisıye degisebilmektedir.
*Okuma hizi da kisiden kisıye degisir.
*Elektromanyetik alandan etkilenirler.
*Mekanik ariza yapma olasilikları fazladir.

Dijital Ölçü Aletlerinin Avantajları
*Ölçülen degeri ekranda gösterdigi için insandan kaynaklanan okuma hatalarıni ortadan kaldirirlar.
*Yapisindan kaynaklanan hata, %0,01 civarindadir.
*Enerji sarfiyatları çok azdir.
*Elektromanyetik alandan etkilenmeleri çok azdir.
*Mekanik ariza yapmazlar.

Dijital Ölçü Aletlerinin Dezavantajları
*Gösterge olarak LCD veya LED kullanildigi için uzaktan okunmasi zordur.
*Üretimi, onarimi, bakimi zordur dolayisıyla daha pahalidir.

Spread the love
  • 1
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
    1
    Share